جمعى از نويسندگان

232

مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)

علاوه بر آن كمالاتى كه به مصداق « ذلكَ فضلُ الله يؤتيه مَنْ يَشاءُ » دارا بود ، صاحب سير و سلوك و مراقبت [ بود و ] بسيار قوى و كامل و عجيب ، كشيك نفس مىكشيد . آن جناب اصرار و پافشارى اش بر اين بود كه اگر كسى بخواهد بين فلسفه و دين جدايى بىاندازد ، ظلم عميقى كرده است . چون فلسفه برهان است ، حاشا وكلا كه منطق وحى ، حكمى داشته باشد بدون برهان و فلسفه و مى بينيم كه سفراى الهى ، پيشوايان دين ما كه خودشان كلام الله ناطق بودند ، بر برهان و احتجاج ، با مردم به سر مى بردند . مرحوم علامه طباطبايى ، بر اثر استقامت و حسن سير و سلوكش و ادب انسانى اش و اهل قرآن و ولايت بودنش ، در حوزه علميه قم چنين قدم مؤثرى برداشت شجره طوبايى كه « اصلُها ثابت و فرعُها فى السَّماء تؤتى اكُلَها كُلّ حينٍ باذن رَبّها » . « 1 » اين درخت ريشه دوانيده ، جوانه زده و ميوه ها داده است و خواهد داد كه « اليه يَصْعَدُ ايكَلمُ الطَّيبُ و الْعَملُ الصّالحُ يَرْفَعُهُ » « 2 » اين بزرگ مرد هم كلم « طيب » بود و عمل صالحش واقع حقايق بود . ايشان درحوزه علميه قم ، دوره هايى از فلسفه ؛ چه اسفار و چه شفا را تدريس كرد و در اينكه ايشان تنها متخصص فلسفه شرق در تمام جهان بوده است ، ميان دوست و دشمن اختلافى وجود ندارد . برخى عقيده دارند : نخست لازم است طلاب با روايات امامان معصوم ( عليه السلام ) آشنا شوند و سپس فلسفه بخوانند ولى علامه مى فرمود : روايات ما مشحون از مسائل عقلى عميق ، دقيق و مستند و حاوى براهين فلسفى مى باشد . چگونه انسان مىتواند به اين درياى ژرف و وسيع وارد شود ، ولى از مبانى اين گونه مضامين برهانى كه دانش حكمت و فلسفه است بى اطلاع باشد . عروج ملكوتى علامه طباطبايى از اولياى الهى بود كه سرمشق دفتر ايامش تنها يك بيت بود و بس : « صمت و جوع و سحر و عزلت و ذكر به دوام * ناتمامان جهان را كند اين پنج تمام »

--> ( 1 ) - سوره ابراهيم ، آيات 24 و 25 ( 2 ) - سوره فاطر ، آيه 10